Μείνετε μακριά απ’ την κατάθλιψη των γιορτών

Ποιός φοβάται τα Χριστούγεννα;

Τα Χριστούγεννα και η Πρωτοχρονιά δίνουν την ευκαιρία για ολιγοήμερη απόδραση από την καθημερινότητα, για συναντήσεις με την οικογένεια, φίλους και συναδέλφους. Για τους περισσότερους λοιπόν είναι μέρες φορτωμένες όχι μόνο με υποχρεώσεις αλλά και με ευχάριστες αναμνήσεις και προσδοκίες. Ωστόσο, οι μέρες των γιορτών δεν περιλαμβάνουν μόνο συναισθήματα χαράς, ικανοποίησης και ευεξία. Αλλά και εντάσεις, συγκρούσεις, διάψευση των ελπίδων και των επιθυμιών, που μπορεί να οδηγήσουν πού; Σε αυξημένη ψυχική δυσφορία και να μεταμορφώσουν τις γιορτές σε μια περίοδο θλίψης, μελαγχολίας ακόμη και  κατάθλιψης. Όπως σημειώνει η  Κοινωνική Λειτουργός – Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt κα Τζένη Κούκουρα, «Η περίοδος των Χριστουγέννων σχετίζεται στενά με την ψυχική υγεία. Αν και πολλοί ενήλικες ανυπομονούν να έρθουν αυτές οι μέρες που θα έχουν την ευκαιρία να τις απολαύσουν συντροφιά με τους αγαπημένους τους, υπάρχουν ωστόσο και άλλοι που τείνουν να τις περνούν δύσκολα ακόμα και να υποφέρουν”. Όσοι όμως νιώθετε  τ’ αρνητικά συναισθήματά  σας να επιμένουν ή να επιβαρύνουν τον ψυχισμό σας όλο και περισσότερο, τότε τον λόγο θα πρέπει να πάρει κάποιος ειδικός, “ο οποίος θα μπορεί να βοηθήσει στην αναγνώριση και επεξεργασία των συναισθημάτων σας, αλλά και να σας ανακουφίσει απ’ αυτά”, συμβουλεύει η κα Κούκουρα, η οποία παρακάτω θα μας βοηθήσει να αντιληφθούμε τι σημαίνει.. μελαγχολία των γιορτών.

 

Το άγχος μειώνει τη χαρά των Χριστουγέννων

Σχετική έρευνα έχει δείξει ότι πράγματι τις μέρες των Χριστουγέννων υπάρχει αύξηση ορισμένων τύπων ψυχοπαθολογίας σε ένα ποσοστό του γενικού πληθυσμού που αφορά στη μεταβολή της διάθεσης προς το χειρότερο. Σύμφωνα με μια δημοσκόπηση της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας  (American Psychological Association), που πραγματοποιήθηκε σε 2.061 ενήλικες από τις 14 μέχρι 16 Νοεμβρίου 2023, το 89% των Αμερικανών δήλωσαν ότι ανησυχίες όπως η έλλειψη χρημάτων, αγαπημένων προσώπων και η πρόβλεψη οικογενειακών συγκρούσεων τους προκαλούν άγχος αυτή την περίοδο του έτους. Το 43% δήλωσε ότι το άγχος αυτό αποτελεί την αιτία  που τους εμποδίζει να απολαύσουν τις διακοπές των Χριστουγέννων.

«Κάθε άνθρωπος έχει τη δική του ιστορία και τις προσωπικές του εμπειρίες  ζωής   Κάποιοι πενθούν, άλλοι μόλις χώρισαν από τον σύντροφό τους, είναι άρρωστοι ή αντιμετωπίζουν οικονομικά προβλήματα. Όλα αυτά μπορεί να τους επηρεάζουν βαθιά και να μην μπορούν να μπουν στο κλίμα των εορτών και να χαρούν τις στιγμές”’, διευκρινίζε η κα Κούκουρα.

Έλλειψη οικογένειας  -απώλεια αγαπημένου – μοναξιά

Στοιχεία δείχνουν ότι τρεις είναι οι πιο συνηθισμένοι στρεσογόνοι παράγοντες: – η έλλειψη οικογένειας, η απώλεια αγαπημένου προσώπου και η μοναξιά. Η απουσία δικών μας ανθρώπων είτε βρίσκονται εν ζωή είτε “χάθηκαν” πρόσφατα, αναπόφευκτα ανακαλεί μνήμες, οι οποίες αφήνουν, στην καλύτερη περίπτωση, μια “γλυκόπικρη γεύση”, συνηθέστερα, όμως, νοσταλγία και θλίψη.

Η μοναξιά από την άλλη πλευρά, μπορεί να είναι πραγματική ή πλασματική.. Για παράδειγμα, η απόσταση από την οικογένεια, κυρίως για όσους νοσηλεύονται σε κάποιο νοσοκομείο ή ίδρυμα εκ των πραγμάτων τους απομονώνει. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο με όσους κρίνουν βάσει των αναρτήσεων γνωστών (ή όχι) προσώπων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Πράγματι, ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες  της κακής διάθεσης είναι η λανθασμένη εντύπωση ότι όλοι οι άλλοι περνούν καλύτερα  στιγμές γεμάτες ευφορία με την  οικογένειά  τους . Ώρες χαράς σε απολύτως επιτυχημένα πάρτι που όλοι είναι αγαπημένοι και διασκεδάζουν μέχρι πρωίας, ανεξάρτητα εάν αυτή η παραμυθένια ατμόσφαιρα είναι σπανίως πραγματικότητα.

Το άγχος και το στρες είναι επίσης ένα άλλο σοβαρό πρόβλημα που επιδεινώνει τη διάθεση στην εορταστική περίοδο . Τα τελευταία  χρόνια η οικονομική ύφεση, η ανεργία, η μείωση της αγοραστικής δύναμης των περισσότερων  έχουν επιφέρει ένα πρόσθετο βάρος , αφού έχουν προκαλέσει αδυναμία  όχι μόνο για την αγοράς δώρων για την οικογένεια και τους φίλους που παραδοσιακά ανταλλάσσονται, αλλά συχνά και βασικών αγαθών στο χριστουγεννιάτικο τραπέζι.

Στον αντίποδα, οι άνθρωποι με γεμάτη ατζέντα από κοινωνικές υποχρεώσεις (ιδίως οι πιο εσωστρεφείς) μπορεί να καταβάλλουν υπερπροσπάθεια και να νοιώθουν στρες, γιατί επιθυμούν να ανταποκριθούν στα σφιχτά χρονοδιαγράμματα αγορών και προετοιμασιών και να προσφέρουν μοναδικές στιγμές στους αγαπημένους τους, παραβλέποντας  συχνά τις δικές τους ανάγκες, όρια και επιθυμίες. Η καταφυγή στο αλκοόλ από κάποιους είναι πιθανή, αν και επιβαρυντική για την ψυχική υγεία.

Αυξημένες πιθανότητες να βιώσουν στρες έχουν και οι επαγγελματίες  που η φύση της εργασίας τους επιβάλλει την ολοκλήρωση εργασιών  πριν από το τέλος της χρονιάς. Γι’ αυτούς οι προθεσμίες και η παρατεταμένη εργασία κλέβουν τον προσωπικό χρόνο  που θα αξιοποιούσαν για να νοιώσουν καλά κοντά στους αγαπημένους τους.

Για την προστασία της ψυχής

«Το άγχος των γιορτών είναι καταστροφικό από όποια πλευρά κι αν βρίσκεται κάποιος. Γι’ αυτό άλλωστε ο αριθμός των ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους είναι υψηλότερος από τις 25 Δεκεμβρίου έως τις 7 Ιανουαρίου, συγκριτικά με τους υπόλοιπους μήνες, σύμφωνα με την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία. Επομένως, η προστασία της ψυχικής υγείας πρέπει να αποτελεί στόχο την πιο χαρούμενη περίοδο της  χρονιάς.  Προκειμένουόμως ν’ επιτευχθεί αυτό, θα πρέπει να αφουγκράζεστε τις ανάγκες, τα όρια, τις επιθυμίες σας, να αποδέχεστε μόνο ό,τι σας ευχαριστεί, στο μέτρο που μπορείτε και δεν σας γεμίζει με άγχος”, συμβουλεύει η κ. Κούκουρα.

Πώς θ’ αποφύγετε τη μελαγχολία των γιορτών;

Ναι, υπάρχουν τρόποι αποφυγής της μελαγχολίας  των Χριστουγέννων. Σύμφωνα με την κα Κούκουρα, θα τα καταφέρετε προσπαθώντας να:

1. Μην προκαταβάλετε τον εαυτό σας ότι φέτος θα νοιώσετε άσχημα όπως και πέρσι.
2.  Θέσετε όρια – αποδεχθείτε όσα μπορείτε να αντιμετωπίσετε.
3. Κάνετε καλό οικονομικό προγραμματισμό – ξοδέψτε μόνο το ποσό των χρημάτων που σχεδιάσατε εξ αρχής.

1. Αποφύγετε τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Βγάλτε φωτογραφίες (ακόμα κι αν δεν είναι φαντασμαγορικές) που να απαθανατίζουν τη στιγμή και να θυμίζουν σε εσάς το πόσο όμορφα περάσατε.
2. Επιιμείνετε στη ρουτίνα της διατροφής, άσκησης και ύπνου, κατά το δυνατόν.
3. Περιορίσετε τα οινοπνευματώδη ποτά, αφού η τακτική ή/και βαριά κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να φέρει κατάθλιψη (αλλά και το αντίθετο, δηλαδή η κατάθλιψη να οδηγήσει στην κατανάλωση αλκοόλ).

Όσοι πέσετε τελικά στα “δίχτυα” της θλίψης…

 

...του άγχους, της μελαγχολίας ή της κατάθλιψης, αναλόγως της αιτίας που την προκάλεσε μπορείτε να δοκιμάσετε να :

• Βγείτε από το σπίτι.
• Βρείτε δωρεάν δραστηριότητες.
• Δοκιμάστε καινούργιες δραστηριότητες.
• Γνωρίστε νέους φίλους.
• Περάσετε χρόνο με ανθρώπους που σας αγαπούν και σας νοιάζονται (και το δείχνουν).
• Προσφέρετε εθελοντική εργασία σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη, και
• Φροντίστε τον εαυτό σας ότι κι αν περιλαμβάνει αυτό για τον καθένα.

Να θυμάστε ότι

“Η κατ’ εξακολούθηση μελαγχολική διάθεση  τη συγκεκριμένη περίοδο ίσως ν’  απαιτεί τη συχνότερη επικοινωνία με τον γιατρό σας , καθώς έτσι δεν θα οδηγηθείτε σε επιδείνωση των συμπτωμάτων αργότερα”, συμβουλεύει τέλος η κα Κούκουρα.

 

Ευχαριστούμε την Κοινωνική Λειτουργό – Ψυχοθεραπεύτρια Gestalt κα Τζένη Κούκουρα, για τις πληροφορίες που μας έδωσε.

 

 

Μαρία Ορφανίδου