Connect to Protect – Children & Youth at Risk 2026

Συμπεράσματα δύο ημερών σε δεσμεύσεις για τα παιδιά 

“H Προστασία των Παιδιών δεν περιορίζεται στην απομάκρυνση του κινδύνου. Πρέπει να διασφαλίζεται ότι τα παιδιά δεν τραυματίζονται εκ νέου”. Αυτό ήταν το κεντρικό μήνυμα του διεθνούς Συνεδρίου Connect to Protect, που διοργάνωσε με μεγάλη επιτυχία η ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ πρόσφατα στην Αθήνα, με περισσότερους από 110 ομιλητές και 360 συνέδρους από πέντε ηπείρους. Ο δρ Στέφανος Αλεβίζος, ψυχολόγος, μεταδιδακτορικός ερευνητής και επιστημονικός υπεύθυνος του Connect to Protect, αποτυπώνει τη φιλοσοφία του Συνεδρίου εξηγώντας ότι: “Για χρόνια κρίναμε την παιδική προστασία από το πόσα περιστατικά εντοπίσαμε και πόσες παρεμβάσεις κάναμε. Το Συνέδριο όμως έδειξε ότι αυτό δεν αρκεί. Πρέπει να ρωτάμε και πώς έζησε το ίδιο το παιδί την προστασία, δηλαδή: αν ενημερώθηκε, αν ακούστηκε, αν κράτησε τους δεσμούς που είχαν σημασία για εκείνο. Γιατί ένα σύστημα που προστατεύει χωρίς να τραυματίζει δεν είναι πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση”…

 

Ένα σύστημα προστασίας του παιδιού δεν κρίνεται…

… μόνο από το αν απομακρύνει ένα παιδί από μια επικίνδυνη κατάσταση ή αν απομακρύνει τον κίνδυνο από το παιδί. Κρίνεται και από το αν το κάνει χωρίς να του προκαλέσει νέο τραύμα.

Στο Συνέδριο, λοιπόν, αυτό, ερευνητές, ακαδημαϊκοί, εκπρόσωποι διεθνών οργανισμών και επαγγελματίες του πεδίου που συμμετείχαν, συζήτησαν για το τραύμα, αφουγκράστηκαν τις παιδικές φωνές για να πάρουν αποφάσεις, έλαβαν υπόψη τούς κινδύνους στο διαδίκτυο, τον πόλεμο, τον παιδικό εκτοπισμό, καθώς  και  τη χρήση ουσιών, χωρίς βεβαίως να πσοσπεράσουν την ευθύνη γονέων και θεσμών. Και πού τελικά συνέκλιναν οι εισηγήσεις τους; Στη κοινή διαπίστωση ότι: η βλάβη που υφίστανται τα παιδιά δεν οφείλεται μόνο σε μεμονωμένους δράστες. Αλλά και σε συστήματα που δεν βλέπουν εγκαίρως, δεν συνεργάζονται και δεν εποπτεύονται.

ΟΗΕ, Εθνική Στρατηγική και κεντρικοί ομιλητές

Με λίγα λόγια

-Οι νέοι από τις ομάδες της ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ άνοιξαν τις εγασίες του Συνεδρίου.

-Η δρ Najat Maalla M‘jid, Ειδική Εκπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τη Βία κατά των Παιδιών, κάλεσε να ενατατικοποιηθούν οι παγκόσμιες προσπάθειες για τον τερματισμό της βίας κατά των παιδιών.

-Ο Καθηγητής Philip D. Jaffé, Αντιπρόεδρος της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, προειδοποίησε ότι νέοι αλλά και παλιοί κίνδυνοι απειλούν σήμερα τα δικαιώματα των παιδιών.

-Η Ai Kihara–Hunt, Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τη διακίνηση και τη σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών, μίλησε για συνεργασία με τα παιδιά και τους νέους, και όχι μόνο να γίνονται συζητήσεις χωρίς αυτά.

-Η Καθηγήτρια Βασιλική Αρτινοπούλου παρουσίασε την Εθνική Στρατηγική 2025–2030.

–Οι οκτώ κεντρικές ομιλίες του Συνεδρίου έγιναν από τους: Steven Marans (Yale Child Study Center), Jill Duerr Berrick (Πανεπιστήμιο Καλιφόρνιας, Berkeley), Στέλιο Στυλιανίδη (Πάντειο Πανεπιστήμιο), Yvonne M. Vissing (Salem State University), Αθανάσιο Δουζένη (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Helen Griffiths (Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα), σε διαδυκτιακή σύνδεση ο Richard Weissbourd (Harvard Graduate School of Education), και Στέφανο Αλεβίζο (ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ).

7 βασικά μηνύματα

1. Η προστασία δεν σημαίνει και …αυτόματη ασφάλεια

Μια αναγκαία παρέμβαση μπορεί να τραυματίσει όταν γίνεται αιφνιδιαστικά, χωρίς ενημέρωση του παιδιού και χωρίς συνέχεια στη φροντίδα. Ποιοτική έρευνα σε 18 νέους 18–21 ετών, που είχαν απομακρυνθεί από την οικογένειά τους ως παιδιά, έδειξε ότι ο τρόπος της απομάκρυνσής τους μένει αργότερα έντονα στη μνήμη για χρόνια.  Οι εισηγητές ζήτησαν, επίσης, να μην αναγκάζονται τα παιδιά να επαναλαμβάνουν ξανά και ξανά όσα έζησαν. Ως παράδειγμα ανέφεραν το μοντέλο Barnahus, το οποίο συγκεντρώνει σε ένα σημείο φροντίδα, προστασία και δικαιοσύνη.

2. Ό,τι δεν καταγράφεται, δεν αντιμετωπίζεται

Πρέπει να θεσπιστούν βασικοί μηχανισμοί καταγραφής για διάφορα θέματα, των οποίων οι εκπρόσωποι να συνομοιλούν μεταξύ τους έτσι ώστε να αναδεικνύεται η πραγματική ανάγκη που έχουν τα παιδιά, οι νέοι και οι οικογένειές τους.

3. Τα παιδιά πρέπει να επηρεάζουν τις αποφάσεις που τα αφορούν

Δεν αρκεί να τα ρωτάμε τί τους συνέβη. Χρειάζεται να ακούμε τί χρειάζονται και πώς βλέπουν το μέλλον τους. Η UNICEF παρουσίασε παραδείγματα όπου τα ίδια τα παιδιά συμμετείχαν στον σχεδιασμό ψηφιακών υπηρεσιών.

4. Η πρόληψη πρέπει να προηγείται της κρίσης

Η Ισλανδία παρουσίασε τη μετάβασή της από ένα κατακερματισμένο σύστημα προστασίας του παιδιού σε ένα σύστημα έγκαιρης και συντονισμένης στήριξης, με υπεύθυνο συντονιστή υπηρεσιών για κάθε παιδί που τη χρειάζεται. Ο Steven Marans (Yale Child Study Center) παρουσίασε τη συνεργασία αστυνομίας και υπηρεσιών ψυχικής υγείας, ώστε ένα περιστατικό βίας να γίνεται αφετηρία θεραπευτικής στήριξης για το παιδί και την οικογένεια.

5. Στο διαδίκτυο, οι απαγορεύσεις δεν αρκούν

Τα όρια ηλικίας έχουν νόημα μόνο μαζί με “ασφαλέστερο σχεδιασμό των πλατφορμών, εύκολους τρόπους αναφοράς, ψυχοκοινωνική στήριξη και λογοδοσία των εταιρειών”, όπως τόνισε η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών (ITU). Επισημάνθηκε ότι όταν “ένα παιδί φοβάται πως θα του πάρουν το κινητό είναι λιγότερο πιθανό να πει ότι κάτι το ανησύχησε στο διαδίκτυο”. Έρευνες σε ενήλικες έδειξαν ότι η ανάγκη να ανήκει κανείς κάπου μπορεί να εκθέσει σε επιβλαβείς διαδικτυακές κοινότητες, ενώ οι αλγόριθμοι συνδέονται με αυξημένο άγχος. Ωστόσο τα ευρήματα αυτά χρειάζονται περαιτέρω έρευνα στα παιδιά.

6. Ο πόλεμος και ο εκτοπισμός συγκεντρώνουν κινδύνους

Η απώλεια της οικογένειας, η διακοπή του σχολείου, το αβέβαιο νομικό καθεστώς και η φτώχεια δρουν όλα μαζί. Η ανθεκτικότητα ενός παιδιού δεν είναι μόνο προσωπική του υπόθεση αλλά εξαρτάται από τις σχέσεις, την κοινότητα και τις υπηρεσίες γύρω του. Σοβαρά κενά εντοπίστηκαν στη στήριξη των ασυνόδευτων ανηλίκων όταν ενηλικιώνονται και στην αξιολόγηση των ψυχοκοινωνικών προγραμμάτων για παιδιά πρόσφυγες.

7. Οι δεσμεύσεις πρέπει να γίνουν μετρήσιμα αποτελέσματα

Η Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων 2025–2030, που παρουσίασε η καθηγήτρια Βασιλική Αρτινοπούλου, περιλαμβάνει 29 πολιτικές. Επιπλέον, κι ένα  ανάμεσά τους κοινό σύστημα καταγραφής και συντονισμό μεταξύ υπουργείων και υπηρεσιών. Όπως υπογράμμισε ο Philip D. Jaffé, “οι δεσμεύσεις για τα παιδιά πρέπει να συνοδεύονται από μηχανισμούς εφαρμογής και να κρίνονται από το τι αλλάζει πραγματικά στη ζωή τους”.

Αυτό το γνωρίζατε;

-Το Συνέδριο έκλεισε με πάνελ υψηλού επιπέδου. Συμμετείχαν εκπρόσωποι από την Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τη UNICEF, την ITU, τη GREVIO του Συμβουλίου της Ευρώπης και το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού. Μήνυμα έστειλε επίσης η Επίτροπος eSafety της Αυστραλίας, Julie Inman Grant. Το ερώτημα που έθεσε ήταν απλό: τί αλλάζει από την επόμενη μέρα;

-Όμως το Συνέδριο δεν ολοκληρώθηκε με τη λήξη των εργασιών του. Η ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ ανακοίνωσε τη δημιουργία του Connect to Protect Network. Ενός δηλαδή ευρωπαϊκού δικτύου ερευνητών, επαγγελματιών και οργανώσεων για την προστασία των παιδιών και των νέων. Παράλληλα ξεκινά κύκλος διαδικτυακών σεμιναρίων (webinars) Connect to Protect, ώστε η γνώση του Συνεδρίου να φτάσει σε όσους εργάζονται καθημερινά με παιδιά.

-Το Connect to Protect – Children & Youth at Risk πραγματοποιήθηκε στις 5 και 6 Οκτωβρίου 2026 στο Royal Olympic Hotel της Αθήνας. Συμμετείχαν περισσότεροι από 110 ομιλητές και 360 σύνεδροι από πέντε ηπείρους, σε τέσσερις παράλληλες αίθουσες, με οκτώ κεντρικές ομιλίες, πάνω από τριάντα συνεδρίες, πέντε βιωματικά εργαστήρια και έκθεση αναρτημένων εργασιών (posters). Το συνέδριο είχε ταυτόχρονη διερμηνεία.

-Η διοργανώτρια του Συνεδρίου ΑμΚΕ ΙΑΣΙΣ είναι μία μη κερδοσκοπική οργάνωση με έδρα την Αθήνα, που δραστηριοποιείται στην ψυχική υγεία, την κοινωνική ένταξη και την προστασία ευάλωτων ομάδων.

-Επικοινωνήστε μαζί τους στα : email: conference@iasismed.eu , τηλ.: +30 210 86 55 039, ιστότοπο: connecttoprotect.eu

 

Μαρία Ορφανίδου