5 Μαίου: Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος

“Η ελεύθερη  αναπνοή  είναι δικαίωμα όλων”

 

“Ο έλεγχος του άσθματος» είναι το μήνυμα που πρόβαλε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ) στο πλαίσιο της φετινής Παγκόσμιας Ημέρας Άσθματος. Πρόκειται για μια νόσο που επηρεάζει περί τα 300 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και προκαλεί περίπου 1.000 θανάτους ημερησίως. Γ’αυτό και η Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος καθιερώθηκε το 1998 από την Παγκόσμια Πρωτοβουλία για το Άσθμα (GINA) έτσι  ώστε, κάθε χρόνο, την πρώτη Τρίτη του Μάη να πραγματοποιούνται παγκοσμίως πολλές και σημαντικές δράσεις για να ευαισθητοποιούνται και να ενημερώνονται για το άσθμα οι κάτοικοι όλων των χωρών.  Σημαντικό πάντως είναι να θυμόμαστε όλοι πως – σύμφωνα με τους ειδικούς- “τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό κάπνισμα αποτελούν έναν από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση και  την  επιδείνωση  του  άσθματος”.

 

Συμμετέχοντας στις δράσεις της Παγκόσμιας Ημέρας, η Ομάδα Εργασίας…

… για το Βρογχικό Άσθμα της ΕΠΕ δημιούργησε τέσσερα ενημερωτικά βίντεο σχετικά με: –τους παράγοντες κινδύνου (όπως το κάπνισμα, η ρύπανση της ατμόσφαιρας, τα αλλεργιογόνα), -την πρόληψη ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού μέσω εμβολιασμού, καθώς επίσης και –τον έλεγχο του άσθματος με τη χρήση των εισπνεόμενων αντιασθματικών φαρμάκων. Τα βίντεο θα προβληθούν στη σελίδα της Επιστημονικής Εταιρείας στο facebook.

 

Αυξάνεται ιδιαίτερα στα παιδιά

Ο κ. Πέτρος Μπακάκος, Καθηγητής Πνευμονολογίας ΕΚΠΑ, Διευθυντής Α΄ Πανεπιστημιακής Πνευμονολογικής Κλινικής ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Γενικός Γραμματέας ΕΠΕ, ενέφερε ότι “Ο επιπολασμός του άσθματος αυξάνεται σε πολλές χώρες, ιδιαίτερα στα παιδιά. Το άσθμα επηρεάζει σοβαρά την ποιότητα ζωής όσων πάσχουν. Επίσης, το κόστος της θεραπείας του αυξάνεται τόσο για τα συστήματα υγείας όσο και για τους ασθενείς. Οι προκλήσεις στη διαχείριση του άσθματος διαφέρουν ανάλογα με τις γεωγραφικές περιοχές και τα συστήματα υγείας”.

Παρά τις σημαντικές προσπάθειες των τελευταίων 30 ετών να βελτιωθεί η φροντίδα των ασθματικών και η διαθεσιμότητα αποτελεσματικών θεραπειών, πολλοί ασθενείς δεν έχουν ευεργετηθεί από αυτές τις προόδους επισημαίνει ο κ. Μπακάκος. «Αρκετοί ζουν σε περιοχές με ανεπαρκείς ιατρικές υπηρεσίες και περιορισμένες οικονομικές παροχές, όπου δεν υπάρχει πρόσβαση σε εισπνεόμενες θεραπείες με κορτικοστεροειδή που αποτελούν τον θεμέλιο λίθο της θεραπείας των ασθματικών, ανεξαρτήτως βαρύτητας του άσθματος. Η ανάγκη επαρκούς και ανεμπόδιστης πρόσβασης στις εισπνεόμενες θεραπείες πρέπει να προτεραιοποιηθεί από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και ειδικά τους κατασκευαστές των εισπνευστικών συσκευών».

 

Απαγορεύεται…το κάπνισμα

Τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό κάπνισμα αποτελούν έναν από τους κύριους παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση και την επιδείνωση του άσθματος, επισημαίνει η Παρασκευή Κατσαούνου, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Μονάδα Πνευμονολογίας και Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α΄ΚΕΘ ΓΝΑ «Ευαγγελισμός», Μέλος Δ.Σ. ΕΠΕ, εξηγώντας ότι “Το κάπνισμα επιδεινώνει τον έλεγχο του άσθματος, καθώς οι καπνιστές εμφανίζουν μειωμένη ανταπόκριση στα φάρμακα, χρειάζονται υψηλότερες δόσεις εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών, έχουν περισσότερες παροξύνσεις, περισσότερες νοσηλείες, περισσότερο άγχος, παρουσιάζουν συχνότερα κατάθλιψη και έχουν χειρότερη ποιότητα ζωής”.

Επιπροσθέτως, η κα Κατσαούνου, αναφέροντας πως το κάπνισμα προκαλεί ευπάθεια στις λοιμώξεις, επιταχύνει την πτώση της αναπνευστικής λειτουργίας και μπορεί να οδηγήσει σε μείωση της αναστρεψιμότητας της απόφραξης των αεραγωγών, καθώς και σε μοιραίο άσθμα, μας εξηγεί τέλος ότι “ Σημαντικά στοιχεία δείχνουν ότι η απαγόρευση του καπνίσματος στους δημόσιους χώρους σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Καναδά έχει χειροπιαστά θετικά αποτελέσματα, καθώς συνδέεται με μείωση των παροξύνσεων άσθματος κατά 10%.

Το ηλεκτρονικό τσιγάρο απ’ τη μεριά του, “αυξάνει τη βρογχική υπεραντιδραστικότητα και επιδεινώνει το βρογχικό άσθμα. Συνοψίζοντας, ο ασθματικός καπνιστής στερεί από τον εαυτό του τη δυνατότητα ελέγχου ενός νοσήματος που στην πλειονότητα των περιπτώσεων μπορεί να ελεγχθεί”.

 

Ατμοσφαιρική ρύπανση, αλλεργιογόνα, μεταφερόμενη σκόνη, υγρασία κ.ά.

Η κα Ευαγγελία Φούκα, MD, PhD, MSc, Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Β’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», Υπεύθυνη Ομάδας Εργασίας Βρογχικού Άσθματος ΕΠΕ επισήμανε πως “Η Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος αποτελεί μια σημαντική υπενθύμιση ότι το άσθμα δεν είναι απλώς μια νόσος που πλήττει τον άνθρωπο, αλλά συνδέεται στενά με το περιβάλλον στο οποίο ζούμε.  Η ατμοσφαιρική ρύπανση, ιδιαίτερα τα αιωρούμενα σωματίδια, το όζον και τα καυσαέρια, συμβάλλουν τόσο στην εμφάνιση όσο και στην επιδείνωση του άσθματος, προκαλώντας φλεγμονή των αεραγωγών και αυξημένη βρογχική υπεραντιδραστικότητα. Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την παραγωγή και τη διασπορά αλλεργιογόνων, όπως η γύρη, παρατείνοντας τις περιόδους έκθεσης και ενισχύοντας τη βαρύτητα των συμπτωμάτων”.

Εξηγώντας περισσότερο την παραπάνω θέση, η κα Φούκα σημείωσε ότι “φαινόμενα όπως η μεταφορά σκόνης (π.χ. σαχαριανή σκόνη) και η αυξημένη υγρασία μπορούν να επιδεινώσουν τις κρίσεις άσθματος, αυξάνοντας τα περιστατικά προσέλευσης σε νοσοκομεία. Η προστασία της ποιότητας του αέρα και η μείωση της έκθεσης σε αλλεργιογόνα αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη βελτίωση της υγείας των ασθενών. Η αντιμετώπιση του άσθματος απαιτεί όχι μόνο σωστή θεραπεία, αλλά και συλλογική δράση για ένα καθαρότερο και υγιέστερο περιβάλλον».

 

Η αποφυγή παροξύνσεων + θωράκιση  μέσω εμβολιασμού

Ο κ. Κωνσταντίνος Σάμιτας, Πνευμονολόγος – Φυματιολόγος, Επιμελητής Α΄ ΕΣΥ, 7η Πνευμονολογική Κλινική ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία», Υπεύθυνος Ομάδας Εργασίας Βρογχικού Άσθματος ΕΠΕ, χαρακτηρίζοντας το άσθμα ως μια σύνθετη χρόνια φλεγμονώδη νόσο των αεραγωγών με σημαντικό κοινωνικό και κλινικό αποτύπωμα που χαρακτηρίζει το άσθμα, εξήγησε πως “Η αποφυγή των παροξύνσεων, οι οποίες συνδέονται με οξεία επιβάρυνση της πνευμονικής λειτουργίας, αυξημένη νοσηρότητα και επιδείνωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με άσθμα, αποτελεί βασικό στόχο στη διαχείρισή του. Οι ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού συγκαταλέγονται στους κυριότερους εκλυτικούς παράγοντες σοβαρών παροξύνσεων”.

Τέλος, ο κ. ο Σάμιτας  κατέληξε στο ότι η στρατηγική οχύρωση των ασθενών μέσω του εμβολιασμού κρίνεται επιβεβλημένη, καθώς όπως είπε, “η ανοσοποίηση έναντι της εποχικής γρίπης, της COVID-19, αλλά και η ενσωμάτωση του νέου εμβολίου έναντι του ιού RSV στις ενδείξεις των ενηλίκων, σε συνδυασμό με τον εμβολιασμό για μη ιογενείς νόσους όπως για τον πνευμονιόκοκκο, αποτελούν αδιαπραγμάτευτο πυλώνα πρόληψης. Η θωράκιση αυτή μειώνει δραστικά την πιθανότητα κλινικής επιδείνωσης και διασφαλίζει τον βέλτιστο έλεγχο της νόσου. Προτρέπουμε τους ασθενείς να συνεργάζονται στενά με τον Πνευμονολόγο τους, να ενημερώνονται για το άσθμα τους και τα προληπτικά μέτρα που μπορούν να λάβουν μαζί. Γιατί η ελεύθερη αναπνοή είναι δικαίωμα όλων μας”.

 

Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή : βασική θεραπεία άσθματος

Η κα Μαρία Καλλιέρη, Πνευμονολόγος – Φυματιολόγος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Επικουρική Επιμελήτρια, Β’ Πανεπιστημιακή Πνευμονολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο «Αττικόν», και Early Career Member Ομάδας Εργασίας Βρογχικού Άσθματος ΕΠΕ, αναφέροντας  ότι το άσθμα είναι μια συχνή χρόνια πάθηση, η οποία μπορεί να ελεγχθεί αποτελεσματικά με την κατάλληλη θεραπεία, εξήγησε τελειώνοντας την ομηλία της πως “Η βάση της αντιμετώπισης είναι τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή, που μειώνουν τη φλεγμονή στους αεραγωγούς, σε συνδυασμό με τα βρογχοδιασταλτικά φάρμακα που συμβάλλουν στη χαλάρωση των μυών των αεραγωγών και στη βελτίωση της αναπνοής. Ωστόσο, η πρόσβαση σε αυτά τα φάρμακα δεν είναι πάντα δεδομένη, λόγω οικονομικών περιορισμών, γεωγραφικών ανισοτήτων και ανεπαρκούς ενημέρωσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ασθενείς καθυστερούν να προμηθευτούν τη θεραπεία τους ή τη διακόπτουν, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε επιδείνωση της νόσου και αυξημένο κίνδυνο παροξύνσεων”.

Η τακτική παρακολούθηση από τον Πνευμονολόγο είναι καθοριστική, καθώς μέσω της συνταγογράφησης διασφαλίζεται η κατάλληλη θεραπεία. “Η ενημέρωση, η πρόσβαση και η συνεργασία ασθενών και ιατρών είναι βασικές προϋποθέσεις για τον έλεγχο του άσθματος, που αποτελεί δικαίωμα όλων”, τονίζει η κα Καλλιέρη.

Αυτό το γνωρίζατε;

Οι δράσεις ενημέρωσης της Ομάδας Εργασίας για το Βρογχικό Άσθμα της ΕΠΕ, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Άσθματος, πραγματοποιούνται με την ευγενική χορηγία των εταιρειών: AstraZeneca, Chiesi Hellas, Elpen, GSK, Guidotti Hellas, Menarini Hellas, Pfizer Hellas.

 

 

Μαρία Ορφανίδου