Απόκριες : Πώς μπορούν να βλάψουν τα μάτια μας;

Η αποκριάτικη περίοδος πλησιάζει προς το τέλος της αλλά δεν είναι λίγοι οι μικροί και μεγάλοι που σπεύδουν να μασκαρευτούν για να συμμετάσχουν στα τελευταία  πάρτι, καρναβάλια και παρελάσεις. Όμως, όσο διασκεδαστικά κι αν ακούγονται όλ’ αυτά, δεν παύουν να κρύβουν και κάποιους κινδύνους, ειδικά για τα μάτια και την όρασή μας. “Από το αποκριάτικο μακιγιάζ και τους χρωματιστούς φακούς επαφής έως τα κομφετί πολλά είναι αυτά που μπορεί να τους δημιουργήσουν προβλήματα, όπως  λοιμώξεις ή και τραυματισμούς των ματιών. Καταστάσεις δηλαδή – όχι μόνον επώδυνες- αλλά ίσως που μπορεί να απαιτήσουν καιρό για να αποκατασταθούν. Ή, σπανιότερα, να καταλήξουν σε μόνιμες βλάβες των ματιών και της όρασης. Επομένως, πρέπει να λάβουμε κάθε απαιτούμενο μέτρο προστασίας, ώστε να περάσουμε τις Απόκριες που απομένουν καλά, χωρίς δυσάρεστα απρόοπτα”, συμβουλεύει ο δρ Αναστάσιος -Ι. Κανελλόπουλος, MD, Χειρουργός-Οφθαλμίατρος, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, Καθηγητής Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης .

 

Οι Απόκριες, όπως και όλοι οι εορτασμοί…

… κρύβουν αυξημένο κίνδυνο οφθαλμολογικών κακώσεων και λοιμώξεων, που απαιτούν άμεση ιατρική αντιμετώπιση. Είναι λογικό και αναμενόμενο, λοιπόν, παρόλο που υιοθετούμε συνήθειες που μοιάζουν αθώες, αυτές -αν δεν προσέξουμε- να αποδειχθούν επικίνδυνες. Ειδικότερα:

–Η χρήση ακατάλληλων προϊόντων μακιγιάζ πάνω ή γύρω από τα μάτια μπορεί να δημιουργήσει πολλά προβλήματα. Αν, για παράδειγμα, περιέχουν συστατικά, όπως  αρώματα, συντηρητικά (π.χ. parabens), μεταλλικές χρωστικές και πρόσθετα χρωμάτων, τα οποία προκαλούν ερεθισμό στα μάτια ή στο δέρμα των βλεφάρων.

 

Μέτρα προστασίας

Σύμφωνα με τον κ. Κανελλόπουλο:

-Εάν για να δημιουργήσετε το αποκριάτικο μακιγιάζ σας δεν χρησιμοποιήσετε τα συνηθισμένα σας προϊόντα μακιγιάζ, αλλά κάποια καινούργια, δοκιμάστε τα πρώτα σε ένα μικρό σημείο του δέρματος.

-Πολύ σημαντικό είναι να μην εφαρμόζετε προϊόντα μακιγιάζ στην εσωτερική γραμμή των βλεφάρων. Η τακτική αυτή μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό και ξηρότητα στην οφθαλμική επιφάνεια.

–Αποφεύγετε επίσης να βάζετε γκλίτερ στα μάτια σας. Τα πλαστικά σωματίδια και οι χρωστικές στα καλλυντικά γκλίτερ ναι μεν είναι μη τοξικά (εφ’ όσον φυσικά τα προϊόντα έχουν περάσει τους απαιτούμενους ελέγχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης), αλλά υπάρχει κίνδυνος να διαχυθούν στην επιφάνεια του ματιού, εάν εφαρμοστούν κοντά στα βλέφαρα.

–Σε καμία περίπτωση, εξάλλου, μην χρησιμοποιείτε ως καλλυντικά τα γκλίτερ χειροτεχνίας. Αυτά μπορεί να περιέχουν μεταλλικά ή γυάλινα σωματίδια και επιβλαβείς χρωστικές, που μπορεί να προκαλέσουν αλλεργικές αντιδράσεις, εκδορές του κερατοειδούς και λοιμώξεις των βλεφάρων.

-Να είστε επίσης πολύ προσεκτικοί με τις αποκριάτικες ψεύτικες βλεφαρίδες και τα αποκριάτικα καλλυντικά που πωλούνται σε μη εξειδικευμένα καταστήματα. Να θυμάστε ότι τα μάτια και το δέρμα γύρω τους είναι πολύ ευαίσθητα.

-Πολύ σημαντικό είναι επίσης να προσέχετε τα αξεσουάρ των αποκριάτικων στολών. Το ραβδί μιας μάγισσας, λ.χ., και το σπαθί ενός πειρατή μπορεί να συμπληρώνουν ιδανικά την εμφάνισή σας, αλλά αν είναι λεπτά και μυτερά μπορεί να αποτελέσουν εστία τραυματισμού. Πόσο μάλλον που τα αποκριάτικα πάρτι συχνά έχουν πολυκοσμία ή γίνονται σε συνθήκες ημίφωτος, οπότε διευκολύνονται οι απότομες κινήσεις και τα ατυχήματα. Να προτιμάτε τα αξεσουάρ που είναι κοντά και εύκαμπτα. Ιδανικά πρέπει να είναι κατασκευασμένα από μαλακά υλικά όπως ο αφρός.

–Προσοχή χρειάζονται και οι αποκριάτικες μάσκες, ιδίως όταν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν τη νύχτα ή στο ημίφως. Ακόμα κι αν ταιριάζουν τέλεια στο πρόσωπό σας μπορεί να περιορίζουν την περιφερειακή όρασή σας, αυξάνοντας τον κίνδυνο πτώσεως π.χ. από μία σκάλα.

–Δεν είναι επίσης καθόλου καλή ιδέα να καλύπτετε το ένα μάτι σας, επειδή έτσι απαιτεί η αμφίεσή σας. Η μονόφθαλμη όραση μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της αντίληψης του βάθους, αυξάνοντας τον κίνδυνο τραυματισμού. Είναι επομένως προτιμότερο να φοράτε π.χ. το κάλυμμα ματιού του πειρατή μόνο όταν βγάζετε selfie ή στέκεστε ακίνητοι και όχι όταν χορεύετε ξέφρενα ή τρέχετε στο δρόμο.

 

Φακοί επαφής

 Σημαντική πηγή προβλημάτων είναι οι αποκριάτικοι, διακοσμητικοί φακοί επαφής που αλλάζουν το χρώμα ή την εμφάνιση της κόρης των ματιών. Οι φακοί επαφής δεν είναι αξεσουάρ, αλλά ιατρική συσκευή και μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στα μάτια όταν τους προμηθευτεί κάποιος χωρίς ιατρική συνταγή και από καταστήματα λιανικής αντί για καταστήματα οπτικών.

Εάν οι φακοί που διαλέξατε δεν ταιριάζουν καλά στα μάτια σας, μπορεί να παρεμποδίσουν την ροή του αέρα στην επιφάνεια των ματιών σας. Αν εξάλλου δεν είναι αποστειρωμένοι, μπορεί να οδηγήσουν σε συσσώρευση βακτηρίων στην οφθαλμική επιφάνεια. Επιπλέον, αν είναι πρόχειρα κατασκευασμένοι μπορεί να προκαλέσουν φθορά στα μάτια λόγω τριβής.

Προβλήματα όπως τα παραπάνω μπορεί να έχουν ως συνέπεια εκδορές, ρήξεις ή έλκη (πληγές) στον κερατοειδή, λοιμώξεις των ματιών ή αλλεργικές αντιδράσεις. Στις πιο ακραίες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει μη αναστρέψιμη μείωση της όρασης, εάν δημιουργηθούν ουλές στον κερατοειδή από επιπλοκές της χρήσης τους.

Τί διαπιστώνουν οι μελέτες

Η χρήση διακοσμητικών φακών επαφής είναι συχνή. Μελέτη σε 686 γυναίκες στο Τέξας έδειξε ότι η μία στις τέσσερις φορούσε φακούς επαφής που δεν είχε συστήσει ο οφθαλμίατρος. Οι περισσότερες τους είχαν προμηθευθεί από καταστήματα λιανικής και όχι οπτικών. Το 60% από αυτές ανέφεραν προβλήματα στα μάτια τους, όπως πόνο, κνησμό (φαγούρα), ερυθρότητα και πρήξιμο. Τα προβλήματα ήταν ακόμα περισσότερα (88%) σε όσες δανείζονταν τους φακούς επαφής από  άλλους.

Άλλη μελέτη έδειξε ότι περίπου ένας στους επτά εφήβους χρησιμοποιούν διακοσμητικούς φακούς επαφής. Έφηβοι και ενήλικες όμως συχνά υιοθετούν ανθυγιεινές συνήθειες καθαρισμού (π.χ. τους ξεπλένουν με νερό και όχι με το ειδικό διάλυμα). Αυτό ενέχει σοβαρό κίνδυνο λοίμωξης στα μάτια.

Τα κομφετί επίσης μπορεί να δημιουργήσουν προβλήματα.

Ειδικά όταν βρίσκονται υπό πίεση σε «κανονάκια» ενέχουν κίνδυνο σοβαρού, μερικές φορές μόνιμου τραυματισμού των ματιών, που συχνά τον υφίστανται οι παρευρισκόμενοι και όχι όσοι τα χρησιμοποιούν.

Αν και η χρήση τους μοιάζει πολύ διασκεδαστική και γιορτινή, η μεγάλη ταχύτητα με την οποία εκτοξεύεται το περιεχόμενό τους μπορεί να προκαλέσει τραυματικές κακώσεις στα μάτια, όπως διάβρωση του κερατοειδούς, οίδημα του αμφιβληστροειδούς χιτώνα στο πίσω μέρος του ματιού ή και τραυματικό ύφαιμα (αιμορραγία στο πρόσθιο τμήμα του οφθαλμού). Αυτού του είδους οι τραυματισμοί μπορεί να χρειασθούν ακόμα και χειρουργική επέμβαση για να αντιμετωπιστούν.

Για να προστατευθείτε, μην «σκάτε» το κανονάκι όταν είναι γυρισμένο προς το πρόσωπο άλλων ανθρώπων και μην προσπαθείτε ποτέ να το ξεμπλοκάρετε, εάν διαπιστώσετε ότι δεν λειτουργεί. Ιδανικά πρέπει να το χρησιμοποιείτε μόνο εφόσον φοράτε ειδικά προστατευτικά γυαλιά.

Ευχαριστούμε τον δρ Αναστάσιο -Ι. Κανελλόπουλο, MD, Χειρουργό-Οφθαλμίατρο, ιδρυτή και επιστημονικό διευθυντή του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, Καθηγητή Οφθαλμολογίας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, για τις πληροφορίες που μας έδωσε.

 

 

Μαρία Ορφανίδου