Εθνικό Σχέδιο Καρδιαγγειακής Υγείας

Aπό τη γνώση στη δράση

 

Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία (ΕΚΕ) εκπονεί αυτό το διάστημα ένα Εθνικό Σχέδιο Καρδιαγγειακής Υγείας. Γιατί όμως να χρειαζόμαστε ένα τέτοιο σχέδιο; Γιατί αυτό, “δεν είναι απλώς ένα ακόμη πρόγραμμα υγείας. Είναι μια μακροπρόθεσμη εθνική επένδυση στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την αποτελεσματική θεραπεία, ώστε ο πολίτης να μη φτάνει στο νοσοκομείο με ένα έμφραγμα ή ένα εγκεφαλικό, εφόσον ένα  μεγάλο μέρος ενός τέτοιου κινδύνου θα μπορούσε να έχει προληφθεί. Εκπονείται στο πλαίσιο  ευρωπαϊκού σχεδίου και θα υποβληθεί στο αμέσως επόμενο διάστημα στο Υπουργείο Υγείας”, εξηγεί ο κ. Λάμπρος Μιχάλης, Αντιπρόεδρος ΕΚΕ, Καθηγητής Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, και συνεχίζει επισημαίνοντας τον τελικό στόχο του σχεδίου που είναι “ Λιγότερα πρώτα και επαναλαμβανόμενα καρδιαγγειακά συμβάντα. Μείωση της πρόωρης καρδιαγγειακής θνησιμότητας. Περισσότερα χρόνια ζωής με καλή υγεία και χωρίς αναπηρία και τέλος, ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στην πρόληψη και τη θεραπεία”. Παρακάτω, ο Καθηγητής θα μάς πληροφορήσει για όλα όσα οφείλουμε να γνωρίζουμε για το σχέδιο αυτό…

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν…

…μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου, αναπηρίας και απώλειας ποιότητας ζωής. Στη χώρα μας, σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η ισχαιμική καρδιοπάθεια και το εγκεφαλικό επεισόδιο συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες αιτίες θανάτου. Την ίδια στιγμή, το ευρωπαϊκό Safe Hearts Plan ενθαρρύνει τα κράτη-μέλη να αναπτύξουν ή να ενισχύσουν εθνικά σχέδια καρδιαγγειακής υγείας έως το 2027.

Το κενό ανάμεσα στη γνώση και τη δράση

Σύμφωνα με την πανελλήνια έρευνα κοινής γνώμης που διεξήγαγε η ΕΚΕ τον Σεπτέμβριο του 2026, ο πολίτης γνωρίζει τα βασικά, δηλαδή ότι: “η διατροφή, η κίνηση και οι προληπτικοί έλεγχοι προστατεύουν την καρδιά. Κι όμως, δεν πράττει. Η γνώση δεν γίνεται καθημερινή συνήθεια χωρίς κίνητρο και χωρίς εύκολα εργαλεία”, αναφέρει ο κ. Μιχάλης. Και καθώς η ίδια η έρευνα  έδειξε πως οι πολίτες θεωρούν την ΕΚΕ βασικό φορέα αξιόπιστης ενημέρωσης, γι’ αυτό “ την εμπιστοσύνη αυτή οφείλουμε να την αξιοποιήσουμε και να την τιμήσουμε. Πρώτα, λοιπόν, να εμπνεύσουμε, και έπειτα να δώσουμε στοχευμένη ενημέρωση αλλά και πρακτικά εργαλεία”, υπόσχεται ο ειδικός.

 

4 ΒΗΜΑΤΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Καλά τα σχέδια αλλά πώς εφαρμόζονται; Σύμφωνα με τον κ. Μιχάλη:

1ο Βήμα: ΕΜΠΝΕΟΥΜΕ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΗ

Το Σχέδιο γίνεται πράξη, ξεκινώντας από την έμπνευση. Στη στρατηγική του  ΕΚΕ για την περίοδο 2027–2030 προβλέπονται  μια σειρά δράσεων προς τους πολίτες με :

-ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ εκπαιδευτικών δράσεων και ανανέωση της ιστοσελίδας τους για την ενημέρωση του κοινού, με στοχευμένες δράσεις πρόληψης. Αυτές   βασίζονται στα ευρήματα της πανελλήνιας έρευνας κοινής γνώμης που πραγματοποίησε και παρουσίασε στο Αμφιθεατρό της η ΕΚΕ τον Σεπτέμβριο του 2026.

-ΜΕ ΔΙΕΥΡΥΝΣΗ του δικτύου εκπαίδευσης στην ΚΑΡΠΑ. Στόχος; Η ΕΚΕ να γίνει αν όχι ο βασικός, ένας από τους βασικούς φορείς ΚΑΡΠΑ στην Ελλάδα.

Προσοχή!

Γιατί μια κοινωνία που ξέρει να σώζει ζωές είναι μια πιο ασφαλής κοινωνία.

– ΙΔΙΑΤΕΡΗ ΕΜΦΑΣΗ στην καλύτερη διατροφή και στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ως βασικού παράγοντα κινδύνου. Πώς; Με ενημέρωση, με εκδόσεις αφιερωμένες στη διατροφή, με χρήση των social media, και

-ΣΤΑΘΕΡΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ με τους συλλόγους ασθενών. Αυτοί θα προταθεί να συμμετέχουν στη διαμόρφωση των κατευθυντήριων οδηγιών, αλλά και με κοινές μεγάλες κοινωνικές δράσεις. Γατί οι ασθενείς πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Να θυμάστε

“Όλα αυτά αποτελούν κοινωνική προσφορά και εξωστρέφεια: μια επιστημονική εταιρεία που βγαίνει από τα τείχη των συνεδρίων και πηγαίνει εκεί όπου βρίσκεται ο πολίτης. Ήδη το κάνουμε με επιτυχία και θα το εντατικοποιήσουμε στο μέλλον”, λέει ο κ. Μιχάλης.

 

2ο βήμα: ΕΝΘΑΡΡΥΝΟΥΜΕ με όπλο την τεχνολογία

Το δεύτερο βήμα είναι να προσφερθούν στον πολίτη πρακτικά εργαλεία, και σήμερα η τεχνολογία προσφέρει πολλά. Τα wearables καταγράφουν τη δραστηριότητα, τον ύπνο, τον καρδιακό ρυθμό και άλλες μετρήσεις, ώστε ο καθένας να βλέπει την πρόοδό του και να έχει τον έλεγχο της καρδιαγγειακής του υγείας στο μέτρο του δυνατού. Οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης προσφέρουν απλή καθοδήγηση για τη διατροφή και τον τρόπο ζωής, προσαρμοσμένη στην καθημερινότητα του καθενός.

Για να περάσει όμως “αυτή η γνώση και στους ασθενείς, χρειάζεται επιστημονικό πλαίσιο. Γι’ αυτό, η στρατηγική μας προβλέπει εκπαίδευση των καρδιολόγων στα νέα ψηφιακά εργαλεία για την πρόληψη, καθώς και έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη στο core curriculum της ESC”, επισημαίνει ο ειδικός.

Να θυμάστε

“Θέλω να είμαι σαφής: οι ψηφιακές εφαρμογές δεν αντικαθιστούν τον γιατρό. Κάνουν όμως την πρόληψη καθημερινή συνήθεια”.

 

3ο βήμα: Ξεκινάμε από νωρίς

“Η πρόληψη δεν ξεκινά στην ενήλικη ζωή. Ξεκινά στην παιδική ηλικία. Και δεν το λέμε μόνο εμείς: η πανελλήνια έρευνα της ΕΚΕ δείχνει ότι οι πολίτες ζητούν εκπαίδευση για την υγεία από το σχολείο.

Προτείνουμε, σε συνεργασία με την Πολιτεία, το σχολείο και την οικογένεια, τρεις άξονες:

-Πρώτον, διατροφή και κίνηση, ώστε οι υγιείς συνήθειες να γίνουν δεύτερη φύση.

Δεύτερον, ΚΑΡΠΑ από νωρίς, ώστε τα παιδιά να μάθουν πώς σώζεται μια ζωή.

Τρίτον, ενημέρωση για τους παράγοντες κινδύνου, με πρωτότυπες προσεγγίσεις που απευθύνονται στα παιδιά και στις οικογένειές τους, συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης της παχυσαρκίας”.

Να θυμάστε

“Γιατί ένα παιδί που φροντίζει την καρδιά του από νωρίς γίνεται ένας συνειδητοποιημένος ενήλικας”.

4ο βήμα: Αλλάζουμε τον τρόπο ζωής

Η αλλαγή του τρόπου ζωής προϋποθέτει κίνηση μέσα στην καθημερινότητα. “Γι’ αυτό θα απευθυνθούμε στην Πολιτεία και στον ιδιωτικό τομέα με τρεις προτάσεις:

Πρώτον, στον εργασιακό χώρο: να ενθαρρυνθούν ο δημόσιος τομέας και οι μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις να προσφέρουν προγράμματα εκγύμνασης στους εργαζόμενους, ακόμα και μέσα στον εργάσιμο χρόνο.

Δεύτερον, κίνητρα ώστε περισσότερες γυναίκες να γυμνάζονται τακτικά, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση.

Τρίτον, σχολείο σε κίνηση: περισσότερες ώρες και πιο ουσιαστικές για γυμναστική και δημιουργικό παιχνίδι με κίνηση.

Να θυμάστε

“Στόχος μας είναι η γυμναστική να γίνει μέρος της καθημερινότητας και όχι μια ακόμη υποχρέωση. Ένας υγιεινός τρόπος ζωής για όλους”.

 

Ένα Σχέδιο στα… ελληνικά μέτρα

Το Εθνικό Σχέδιο έχει ένα ακόμη χαρακτηριστικό: είναι προσαρμοσμένο στα ελληνικά δεδομένα, με τα πολλά νησιά και τις απομακρυσμένες και ορεινές περιοχές:

-Γι’ αυτό προτάθηκε, και θα υλοποιηθεί σε συνεργασία με τις ΥΠΕ, η εφαρμογή θρομβόλυσης όπου απαιτείται, ώστε να αποφεύγονται οι θάνατοι από έμφραγμα και να αντιμετωπίζονται έγκαιρα οι εμφραγματίες, όπου κι αν βρίσκονται.

-Για αυτό προτάθηκε από τα μέλη της ΕΚΕ -τα οποία και θα επιμένουν- για Δημιουργία Κέντρων Αποκατάστασης Καρδιοπαθών αποτελούμενη από Ιατρούς και Επαγγελματίες Υγείας από πολλές ειδικότητες, για την ολιστική αποκατάσταση και στήριξη του καρδιαγγειακού ασθενή.

Να θυμάστε

Παράλληλα, το Σχέδιο θα προβλέπει και θα προτείνει πρόσθετα προγράμματα πρόληψης από την Πολιτεία και για άλλες καρδιακές νόσους, όπως η καρδιακή ανεπάρκεια, οι μυοκαρδιοπάθειες και οι αρρυθμίες. Είναι μια διαρκής και πολύπλευρη προσπάθεια απέναντι στην πρώτη αιτία θνητότητας και νοσηρότητας, που είναι τα καρδιαγγειακά.

 

Μαζί πολιτεία και επιστημονική κοινότητα 

Καμία από τις παραπάνω δράσεις δεν μπορεί να πετύχει χωρίς θεσμικό πλαίσιο και χωρίς αγαστή συνεργασία της Πολιτείας, της ΕΚΕ και της καρδιολογικής κοινότητας, αλλά και των πολιτών και της κοινωνίας των ασθενών.

Η ΕΚΕ οφείλει να είναι επιστημονικός σύμβουλος της Πολιτείας για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την αντιμετώπιση. Αυτό υλοποιείται με τρεις τρόπους:

-Πρώτον, μέσω του ίδιου του Εθνικού Σχεδίου της ΕΚΕ, που δίνει ένα συγκεκριμένο πλαίσιο συνεργασίας της ΕΚΕ με την Πολιτεία για τα επόμενα χρόνια.

-Δεύτερον, μέσω της Ελληνικής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης το β΄ εξάμηνο του 2027, που δίνει την ευκαιρία στην ΕΚΕ ν’ αναδείξει την καρδιαγγειακή υγεία ως προτεραιότητα. Οφείλουν επομένως να είναι πρωταγωνιστές.

-Τρίτον, μέσω του ευρωπαϊκού Safe Hearts Plan. Για πρώτη φορά η καρδιαγγειακή υγεία αποτελεί προτεραιότητα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και πρέπει ν’ αξιοποιηθεί σε συντονισμό με την ESC, και

-Τέταρτον, με τη δημιουργία Ινστιτούτου Έρευνας, Καταγραφών και πολιτικών υγείας από την ΕΚΕ. Με αξιοποίηση δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης, και με πλήρη τήρηση του πλαισίου προστασίας δεδομένων, θα είναι δυνατόν να γίνονται τεκμηριωμένες προτάσεις προς την Πολιτεία, προς όφελος του ασθενή.

Αυτό το γνωρίζατε;

Τέλος, ο κ. Μανώλης σημειώνει οτι:

“Το όραμά μας είναι μια Ελλάδα με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία για όλους. Σε κάθε στάδιο της ζωής, χωρίς ανισότητες στην πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση σε ποιοτική φροντίδα.

Μόνο έτσι η γνώση του πολίτη γίνεται πράξη, για το παρόν και το μέλλον της καρδιαγγειακής υγείας. Με την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία σύμμαχο του πολίτη και του ασθενή”.

Ευχαριστούμε τον κ. Λάμπρο Μιχάλη, Αντιπρόεδρο ΕΚΕ, Καθηγητή Καρδιολογίας, Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, για τις πληροφορίες που μας έδωσε.

 

 

Μαρία Ορφανίδου

Share

Be the first to comment on "Εθνικό Σχέδιο Καρδιαγγειακής Υγείας"

Leave a comment