Υπολογιστής & Κινητό : Πώς να τα χρησιμοποιούμε για να μην γίνουν “εχθροί” μας ;

Πόσοι από μας, αλήθεια, δεν περνάμε ολοένα και περισσότερες ώρες μπροστά σε οθόνες γαι δουλειά, επικοινωνία ή ψυχαγωγία; Αυτό όμως που δεν συνειδητοποιούμε είναι ότι σώμα μας “πληρώνει” αυτή τη συνήθειά μας. Κυρίως τη διάρκεια και τη στάση μας μπρος στις συσκευές αυτές και όχι την… τεχνολογία. Ανατωρηθήκατε, όμως, ποτέ με ποιό τρόπο το κινητό και ο υπολογιστής επιβαρύνουν τον αυχένα  μας ή όπως λένε οι γιατροί την αυχενική  μοίρα της σπονδυλικής μας στήλης; Γι’ αυτό, παρακάτω ο ειδικός στη Χειρουργική Σπονδυλικής Στήλης, κ. Ιωάννης Πολυθοδωράκης, Διευθυντής της Δ’ Νευροχειρουργικής Κλινικής του Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center και Επιστημονικός Διευθυντής του Athens Brain & Spine Surgery, θα μας εξηγήσει τί συμβαίνει στον αυχένα όταν σκύβουμε διαρκώς στο κινητό ή όταν δουλεύουμε πολλές ώρες σε υπολογιστή, και με ποια απλά βήματα μπορούμε  να μειώσουμε την επιβάρυνση. Αλλά κυρίως πότε πρέπει να πάμε στον γιατρό. Όταν λοιπόν “Ο πόνος επιμένει για εβδομάδες. Αν υπάρχει μούδιασμα ή αδυναμία στο χέρι. Αν ο πόνος κατεβαίνει προς τον βραχίονα. Αν συνοδεύεται από έντονη ζάλη, αστάθεια ή νυχτερινή επιδείνωση, τότε είναι σωστό να γίνει ιατρική αξιολόγηση”, συμβουλεύει ο κ. Πολυθοδωράκης. Γιατί; Διότι σε αρκετές περιπτώσεις σύμφωνα με τον ειδικό, “η αιτία είναι λειτουργική και βελτιώνεται με στοχευμένες αλλαγές και αποκατάσταση. Συγχρόνως όμως  είναι κρίσιμο να αποκλειστεί και κάποια νευρολογική συμμετοχή όταν τα σημάδια το υποδεικνύουν”.

Ο αυχένας

Είναι σχεδιασμένος έτσι ώστε να στηρίζει το κεφάλι μας σε σχετικά “ουδέτερη” θέση. Όταν δηλαδή το βάρος του μοιράζεται ισομερώς σε μύες, συνδέσμους και αρθρώσεις. Όταν όμως το κεφάλι έρχεται μπροστά και κάτω, όπως συμβαίνει συχνά όταν κοιτάμε το κινητό, τότε οι δυνάμεις που δέχεται η αυχενική μοίρα αυξάνονται.  Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι “απαγορεύεται” το κινητό. Σημαίνει όμως ότι η παρατεταμένη κάμψη κουράζει τους μυς, προκαλεί μυϊκή υπερφόρτιση και μπορεί να οδηγήσει σε πόνο στον αυχένα, δυσκαμψία, αίσθημα “βαριού κεφαλιού” και πονοκεφάλους τάσης. Σε αρκετούς ανθρώπους, μάλιστα, ο πόνος επεκτείνεται  και στους ώμους και τις ωμοπλάτες.

Τί σημαίνει  “tech neck”;

Τελευταία, γίνεται συχνά αναφορά στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και στα social media για το “tech neck” (τεχνολογικός αυχένας ή αυχένας από την τεχνολογία). Ο όρος αναφέρεται σε πόνο και δυσκαμψία στον αυχένα που προκαλείται από την παρατεταμένη κάμψη του κεφαλιού κοιτάζοντας κινητά τηλέφωνα, tablets ή άλλες συσκευές. Όταν, λοιπόν, κλίνετε το κεφάλι σας προς τα εμπρός και κάτω για να κοιτάξετε μια οθόνη, ασκείται σημαντικά μεγαλύτερη πίεση στους μύες του αυχένα και τη σπονδυλική στήλη σε σχέση με όταν το κεφάλι σας είναι σε ουδέτερη θέση.

Η μηχανική είναι εντυπωσιακή

Tο κεφάλι ζυγίζει περίπου 4,5-5,5 κιλά σε ουδέτερη θέση. Αλλά καθώς το κλίνετε προς τα εμπρός, το πραγματικό βάρος στον αυχένα αυξάνεται δραματικά. Σε κλίση 15 μοιρών είναι περίπου 12 κιλά πίεσης. Όμως σε 60 μοίρες (συνηθισμένο όταν κοιτάζουμε το κινητό), μπορεί να φτάσει τα 27 κιλά. Είναι δηλαδή σαν να κουβαλάτε ένα παιδί 8 ετών στον αυχένα σας για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

Συνηθισμένα συμπτώματα

Αυτά περιλαμβάνουν πόνο και δυσφορία στον αυχένα, πονοκεφάλους, δυσκαμψία και, μερικές φορές, πόνο που εκτείνεται στους ώμους ή στην άνω πλάτη. Με τον καιρό, αυτή η στάση μπορεί να συμβάλει σε μακροπρόθεσμα προβλήματα όπως μυϊκή καταπόνηση, αλλαγές στη φυσική καμπύλη του αυχένα ή επιταχυνόμενη φθορά στη σπονυλική στήλη.

Η στάση παίζει  ρόλο

Όμωςη στάση  δεν είναι ο μόνος παράγοντας που καθορίζει τον πόνο. Ο ύπνος, το άγχος, η φυσική κατάσταση, η καθιστική καθημερινότητα, παλαιότεροι τραυματισμοί και η έλλειψη ενδυνάμωσης επηρεάζουν κι αυτά σημαντικά το πόσο “αντέχουν” οι μύες και οι αρθρώσεις.. Αυτό εξηγεί άλλωστε και γιατί δύο άνθρωποι με παρόμοια χρήση οθονών μπορεί να έχουν τελείως διαφορετική εμπειρία: ο ένας να μην ενοχλείται ποτέ και ο άλλος να εμφανίζει συχνά άλγος στον αυχένα.

Η πιο αποτελεσματική πρόληψη

Ποιά είναι αυτή; Είναι να αλλάζουμε συνήθειες χωρίς υπερβολές. Για παράδειγμα, στο κινητό βοηθά να το φέρνουμε πιο κοντά στο ύψος των ματιών όσο γίνεται, να ξεκουράζουμε συχνά το βλέμμα και να αποφεύγουμε μεγάλα συνεχόμενα διαστήματα σκυψίματος.

Στον υπολογιστή, στόχος είναι η εργονομία. Οθόνη σε ύψος που δεν μας αναγκάζει να “πετάμε” το κεφάλι μπροστά, ώμοι χαλαροί, αγκώνες κοντά στο σώμα, και μια καρέκλα που υποστηρίζει σταθερά την πλάτη ώστε να μην καταρρέει η στάση.

Να θυμάστε

Πάνω απ’ όλα, αξία έχει το διάλειμμα κίνησης. Ακόμα και μικρές, συχνές διακοπές με λίγα βήματα, ήπιες κινήσεις ώμων και αλλαγή θέσης “σπάνε” την παρατεταμένη φόρτιση και μειώνουν το μυϊκό σφίξιμο.

Πότε ένα σύμπτωμα χρειάζεται έλεγχο;

Το πότε πρέπει να πάμε στο γιατρό είναι επίσης κάτι σημαντικό που οφείλουμε  να γνωρίζουμε. Να θυμάστε κυρίως ότι το κινητό και ο υπολογιστής δεν είναι “εχθροί” της υγείας της σπονδυλικής μας στήλης. Αλλά εργαλεία που απαιτούν σωστή χρήση. Έτσι, αν κρατήσουμε πιο ουδέτερη στάση σώματος, φροντίσουμε την εργονομία υπολογιστή και δώσουμε στο σώμα μας αυτό που του λείπει περισσότερο στην ψηφιακή εποχή, δηλαδή κίνηση και ποικιλία στάσεων, μειώνουμε ουσιαστικά τον πόνο στον αυχένα και την επιβάρυνση της σπονδυλικής στήλης, χωρίς φόβο και χωρίς υπερβολές.

Ευχαριστούμε τον κ. Ιωάννη Πολυθοδωράκη, ειδικό στη Χειρουργική Σπονδυλικής Στήλης, Διευθυντή της Δ’ Νευροχειρουργικής Κλινικής του Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center, και επιστημονικό Διευθυντή του Athens Brain & Spine Surgery, για τις πληροφορίες που μας έδωσε.

Μαρία Ορφανίδου