Αρώματα : Προκαλούν κι αυτά αλλεργία στο δέρμα;

Γνωρίζατε ότι και τ’ αρώματα τύπου parfums, eau de parfums, eau de cologne  και eau de toilette, κ.ά προκαλούν αλλεργία στο δέρμα μας; Κι ότι αυτό το είδος αλλεργίας επηρεάζει περίπου το 1% των ενηλίκων και το 1,8% των παιδιών και των εφήβων; Μάλιστα, πρόκειται για τη δεύτερη αιτία αλλεργικής δερματίτιδας εξ επαφής, μετά την αλλεργία στο νικέλιο. Η αποφυγή της επίσης είναι εξαιρετικά δύσκολη, αφού οι αρωματικές ουσίες που την προκαλούν υπάρχουν  σε μια τεράστια ποικιλία προϊόντων. “Η χρήση των αρωμάτων και προϊόντων που περιέχουν αρωματικές ουσίες επηρεάζουν αρνητικά το φραγμό του δέρματος αφού απορροφούν την υγρασία του. Μπορεί να προκαλέσουν αλλεργική ή ερεθιστική δερματίτιδα εξ επαφής, ιδίως σε ανθρώπους με έκζεμα και ψωρίαση που δεν διαθέτουν αυτή την πρώτη γραμμή άμυνας. Εύκολα μπορούν επίσης να ερεθίσουν και να εντείνουν την ξηρότητα στο ήδη αφυδατωμένο δέρμα τους, επιδεινώνοντας έτσι την πάθησή τους”, προειδοποιεί ο Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος δρ Χρήστος Στάμου,  τόνιζοντας ότι “τα πιο συχνά “θύματα” είναι γυναίκες καθώς -σε σχέση με τους άνδρες- είναι αυτές που εκτίθενται σημαντικά περισσότερο σε προϊόντα με άρωμα που χρησιμοποιούνται στην καθημερινή  μας ζωή”. 

Αρώματα υπάρχουν παντού…

…όπως σε προϊόντα προσωπικής φροντίδας (αφρόλουτρα, λοσιόν, σαμπουάν, μαλακτικά, after shaves, αποσμητικά, μωρομάντηλα, σερβιέτες και χαρτί υγείας), καλλυντικά και προϊόντα μακιγιάζ (κραγιόν και lip balm), οικιακά προϊόντα,  (απορρυπαντικά και μαλακτικά ρούχων, αρωματικά χώρου, καθαριστικά, κεριά, ποτ-πουρί). Αλλά και αρώματα τροφίμων που αναμιγνύονται σε φαγητά και ποτά και ενισχύουν τη μυρωδιά τους (άρωμα βουτύρου ή παρμεζάνας ή πορτοκαλιού), είναι μερικά από τ’ αρώματα  που χρησιμοποιούνται ευρέως. Επίσης, όμως, ακόμα και προϊόντα που βασίζονται σε φυσικά συστατικά μπορεί να περιέχουν αλλεργιογόνα αρωμάτων ίσως και σε υψηλότερη συγκέντρωση από άλλα.

 

Τα χέρια και το πρόσωπο επηρεάζονται συχνότερα…

… όπως επίσης ο λαιμός στις γυναίκες και τα κάτω άκρα στους άνδρες. Άλλες περιοχές που παρουσιάζουν συχνά συμπτώματα είναι η μασχαλιαία, από τα αποσμητικά και η περιπρωκτική, από τα μωρομάντηλα και το αρωματικό χαρτί υγείας. Βέβαια, τα χέρια μπορούν να μεταφέρουν την ουσία που προκαλεί τη δερματοπάθεια σε κάθε μέρος του σώματός μας.

Εκτός από τα προϊόντα που περιέχουν αρωματικά έλαια…

… σε υψηλές συγκεντρώσεις (15-25%, 8-15%, 4-10% και 2-5% αντίστοιχα), υπολογίζεται ότι για τη σύνθεση των αρωμάτων που βρίσκονται σε καθημερινά προϊόντα χρησιμοποιούνται περισσότερες από 3.000 χημικές ουσίες. Δεν αποτελεί επομένως έκπληξη το γεγονός ότι μπορεί να προκαλέσουν αντιδράσεις σε τόσους πολλούς ανθρώπους.

Να θυμάστε ότι

-Τα τελευταία χρόνια, έχει γίνει τάση να προστίθενται αρωματικές χημικές ουσίες και σε πολλά είδη καταναλωτικών προϊόντων που χρησιμοποιούνται και από παιδιά, όπως παιχνίδια και πάνες. Τα προϊόντα όμως αυτά σε τί μπορούν να συμβάλουν; Στη σημαντική έκθεση των παιδιών σε αρώματα μέσω της δερματικής οδού.

–Αρωματικές ενώσεις (μείγματα από 20 έως και πάνω από 200 συνθετικές χημικές ουσίες αρωμάτων ή φυσικές αρωματικές ύλες), προστίθενται επίσης για την κάλυψη δυσάρεστων οσμών όπως χημικών διαλυτών.

Ηλικιακά, οι άνθρωποι κάτω των 40 ετών εκτίθενται…

… και παρουσιάζουν δερματικές αντιδράσεις περισσότερο από τους μεγαλύτερους, αν και μια θετική αντίδραση μπορεί να παρατηρηθεί και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Επίσης, τα περισσότερα προβλήματα παρουσιάζονται από προϊόντα που μένουν στο δέρμα, συγκριτικά με αυτά που ξεπλένονται.

 

ΟΙ ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ

 

1. Η αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής εκδηλώνεται…

… ως φολιδωτές ερυθηματώδεις πλάκες. Μπορεί να υπάρχει οίδημα, κυστίδια και πομφόλυγες (μεγάλες φυσαλίδες).

Η συνεχής έκθεση στο αλλεργιογόνο μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια δερματίτιδα με λειχηνοποίηση και απολέπιση. Η δερματίτιδα προκαλεί φαγούρα και μπορεί επίσης να προκαλέσει κάψιμο και τσούξιμο.

Να θυμάστε ότι

Η αλλεργία σε αρώματα μπορεί να επηρεάσει το στόμα (αλλεργική στοματίτιδα εξ επαφής), με αποτέλεσμα χειλίτιδα, ουλίτιδα, φουσκάλες και διαβρώσεις ή στοματικό ομαλό λειχήνα.

2. Η φωτοαλλεργία είναι επίσης πιθανή…

…αφού τα αρωματικά έλαια, αφρόλουτρα, σαπούνια και καλλυντικά περιέχουν ουσίες που μπορούν να οδηγήσουν σε φωτοτοξική αντίδραση. “Μια δερματική αλλεργία προκαλείται όταν μια ελάχιστη ποσότητα κάποιας αρωματικής ουσίας διεισδύσει στο δέρμα και προσκολλάται σε μια πρωτεΐνη του, προκαλώντας μια σειρά αντιδράσεων του ανοσοποιητικού συστήματος, τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Ενώ υπάρχουν αρωματικές ουσίες που συνδέονται άμεσα με τις πρωτεΐνες του δέρματος, υπάρχουν και άλλοι τύποι που πρέπει να μετασχηματιστούν χημικά πριν συνδεθούν με αυτές. Ο μετασχηματισμός συμβαίνει στο δέρμα, για παράδειγμα παρουσία αέρα ή ηλιακού φωτός, ή μέσω βιοενεργοποίησης, μετατρέποντας μη ή ασθενώς αλλεργιογόνες ουσίες σε ισχυρά αλλεργιογόνα του δέρματος”, εξηγεί ο ειδικός.

3. Ερεθιστικές αντιδράσες

Εκτός από την αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής, η χρήση προϊόντων με άρωμα μπορεί να προκαλέσει ερεθιστικές αντιδράσεις και όχι δερματικές αλλεργίες. Η βασική διαφορά είναι ότι οι αλλεργικές αντιδράσεις εμφανίζονται συνήθως με καθυστέρηση περίπου μίας ημέρας μετά τη χρήση του αρώματος ή του καλλυντικού προϊόντος, ενώ οι ερεθιστικές αντιδράσεις αναπτύσσονται αμέσως μετά τη χρήση.

Η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων…

… που προκαλούνται και από τις δύο δερματικές παθήσεις γίνεται με τοπικά στεροειδή και τη χρήση ενυδατικών προϊόντων. Η πρόληψη από την άλλη, γίνεται με τον εντοπισμό του αλλεργιογόνου μέσω τεστ αλλεργιών, που είναι ασφαλή και ανώδυνα, και την αποφυγή του.

Αυτό το γνωρίζατε;

Ο κ. Στάμου συμουλεύει να μην ξεχνάμε ότι:

-Όταν το δέρμα αντιδρά σε ένα προϊόν, συστήνεται η διακοπή της χρήσης του και η επίσκεψη σε έναν δερματολόγο εάν δεν υποχωρήσουν σύντομα τα συμπτώματα.

–Επιτρέπεται η χρήση προϊόντων που φέρουν την ένδειξη «χωρίς άρωμα», αν και κάποια «άοσμα» προϊόντα μπορούν να περιέχουν αρωματικές ουσίες σε μικρές ποσότητες.

–Η οδηγία της Επιστημονικής Επιτροπής για την Ασφάλεια των Καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι να αναφέρεται η παρουσία οποιασδήποτε ουσίας όταν η συγκέντρωσή της υπερβαίνει το 0,001% στα προϊόντα που δεν ξεπλένονται και το 0,01% στα προϊόντα που ξεπλένονται.

 

Ευχαριστούμε τον Δερματολόγο- Αφροδισιολόγο δρ Χρήστο Στάμου, για τις πληροφορίες που μας έδωσε.

 

 

Μαρία Ορφανίδου